Poëzie: ik moet dat nie.

De laureaten voor de Herman De Coninck-prijs 2016 zijn bekend en worden deze week feestelijk voorgesteld op Radio 1. Het resultaat is dat ik minstens 5 minuten per dag schuimbekkend zit te schreeuwen tegen mijn autoradio. Ik kan daar namelijk niet zo goed mee om, met poëzie.

Het poëziespectrum spreidt zich voor zover ik weet uit tussen ‘rijmen en dichten zonder uw gat op te lichten’ en ‘random woorden en zinnen’. Daartussen: een imposante hoop bagger.

De eerste variant wordt meestal beoefend door de modale Vlaming (m/v) tijdens zijn 15 minutes of televisiefame. Een huwelijksaanzoek, een pensioneringsfeest: zodra er emotie aan te pas komt moet en zal er gerijmeld worden (‘hou’, ‘jou’, ‘wou’, ‘kou’, afgewisseld met ‘lief’ en ‘hartendief’ en dan zijn we zo goed als rond). Extra punten voor wie het metrum verkracht en de nadruk in elke zin op de rijmklank legt.

Runner up: geboortekaartjes. Wie verwacht dat ik zal bellen voor ik teentjes kom tellen is mis. Ik laat niet rinkelen om oogjes te zien twinkelen, word niet blij met jou erbij, ben niet geïnteresseerd in een velletje zo zacht en een mondje dat lacht, niet benieuwd naar wat dit nieuw leven zal geven en heb geen plaats meer in mijn hart, al is de kleine nog zo apart.

Andere kant van het spectrum: ‘creatief met taal’. We gooien een hoop woorden en zinnen die samen nergens op slaan bij mekaar en noemen het ‘kunst’. Vooral in trek bij vrouwen van middelbare leeftijd die bezig zijn met ‘mystiek’ en goed kunnen doen of ze inzicht hebben in dingen waar geen inzicht aan te onttrekken valt. Zie ook performance art, klankschalen en interpretatieve dans. (“Goh amai, da’s toch echt wel diep, ze.”)

Tekst en taal zijn communicatie. Communicatie is best duidelijk of gaat op z’n minst ergens over. Woorden hebben –net zoals zinnen- normaal gezien een onderling verband. Je kan niet wat bakstenen, dakpannen, beton en leidingen op een hoop gooien en het vervolgens een huis noemen.

Poëzie: neen, mercie.

Disclaimer: Er bestaat ongetwijfeld goede poëzie. Wie nog wat liggen heeft, stuur maar op. Op risico van een lading eieren tegen uw gevel.

Advertenties

9 gedachtes over “Poëzie: ik moet dat nie.

  1. The Tollund Man

    I
    Some day I will go to Aarhus
    To see his peat-brown head,
    The mild pods of his eye-lids,
    His pointed skin cap.

    In the flat country near by
    Where they dug him out,
    His last gruel of winter seeds
    Caked in his stomach,

    Naked except for
    The cap, noose and girdle,
    I will stand a long time.
    Bridegroom to the goddess,

    She tightened her torc on him
    And opened her fen,
    Those dark juices working
    Him to a saint’s kept body,

    Trove of the turfcutters’
    Honeycombed workings.
    Now his stained face
    Reposes at Aarhus.

    II
    I could risk blasphemy,
    Consecrate the cauldron bog
    Our holy ground and pray
    Him to make germinate

    The scattered, ambushed
    Flesh of labourers,
    Stockinged corpses
    Laid out in the farmyards,

    Tell-tale skin and teeth
    Flecking the sleepers
    Of four young brothers, trailed
    For miles along the lines.

    III

    Something of his sad freedom
    As he rode the tumbril
    Should come to me, driving,
    Saying the names

    Tollund, Grauballe, Nebelgard,
    Watching the pointing hands
    Of country people,
    Not knowing their tongue.

    Out here in Jutland
    In the old man-killing parishes
    I will feel lost,
    Unhappy and at home.

  2. Clive James, als hij wist dat hij dood zou gaan en de Japanse esdoorn die zijn dochter hem gegeven had wellicht nooit meer helemaal rood zou zien worden:

    Japanese Maple

    Your death, near now, is of an easy sort.
    So slow a fading out brings no real pain.
    Breath growing short
    Is just uncomfortable. You feel the drain
    Of energy, but thought and sight remain:

    Enhanced, in fact. When did you ever see
    So much sweet beauty as when fine rain falls
    On that small tree
    And saturates your brick back garden walls,
    So many Amber Rooms and mirror halls?

    Ever more lavish as the dusk descends
    This glistening illuminates the air.
    It never ends.
    Whenever the rain comes it will be there,
    Beyond my time, but now I take my share.

    My daughter’s choice, the maple tree is new.
    Come autumn and its leaves will turn to flame.
    What I must do
    Is live to see that. That will end the game
    For me, though life continues all the same:

    Filling the double doors to bathe my eyes,
    A final flood of colors will live on
    As my mind dies,
    Burned by my vision of a world that shone
    So brightly at the last, and then was gone.

  3. Over zo’n mens die onderaan een bommenwerper foetusgewijs opgevouwen zit in een glazen bol met een machinegeweer in de handen.

    The Death Of The Ball Turret Gunner

    From my mother’s sleep I fell into the State,
    And I hunched in its belly till my wet fur froze.
    Six miles from earth, loosed from its dream of life,
    I woke to black flak and the nightmare fighters.
    When I died they washed me out of the turret with a hose.

  4. De grote kindervriend Philip Larkin:

    This Be The Verse

    They fuck you up, your mum and dad.
    They may not mean to, but they do.
    They fill you with the faults they had
    And add some extra, just for you.

    But they were fucked up in their turn
    By fools in old-style hats and coats,
    Who half the time were soppy-stern
    And half at one another’s throats.

    Man hands on misery to man.
    It deepens like a coastal shelf.
    Get out as early as you can,
    And don’t have any kids yourself.

  5. Yeats na de eerste wereldoorlog, over het einde van alvast Europa en wellicht de wereld:

    The Second Coming

    Turning and turning in the widening gyre
    The falcon cannot hear the falconer;
    Things fall apart; the centre cannot hold;
    Mere anarchy is loosed upon the world,
    The blood-dimmed tide is loosed, and everywhere
    The ceremony of innocence is drowned;
    The best lack all conviction, while the worst
    Are full of passionate intensity.

    Surely some revelation is at hand;
    Surely the Second Coming is at hand.
    The Second Coming! Hardly are those words out
    When a vast image out of Spiritus Mundi
    Troubles my sight: somewhere in sands of the desert
    A shape with lion body and the head of a man,
    A gaze blank and pitiless as the sun,
    Is moving its slow thighs, while all about it
    Reel shadows of the indignant desert birds.
    The darkness drops again; but now I know
    That twenty centuries of stony sleep
    Were vexed to nightmare by a rocking cradle,
    And what rough beast, its hour come round at last,
    Slouches towards Bethlehem to be born?

  6. Gezelle over zijn moeder?

    ‘t En is van u
    hiernederwaard,
    geschilderd of
    geschreven,
    mij, moederken,
    geen beeltenis,
    geen beeld van u
    gebleven.

    Geen teekening,
    geen lichtdrukmaal,
    geen beitelwerk
    van steene,
    ‘t en zij dat beeld
    in mij, dat gij
    gelaten hebt,
    alleene.

    o Moge ik, u
    onweerdig, nooit
    die beeltenis
    bederven,
    maar eerzaam laat
    ze leven in
    mij, eerzaam in
    mij sterven.

  7. De Coninck over liefde en gemis?

    Nog een geluk dat

    Zoals met de gek uit het grapje
    die zich voortdurend met een hamer
    op het hoofd sloeg, en naar de reden gevraagd, zei:
    “Omdat het zo prettig is, als ik ermee ophou”-
    zo is het een beetje met mij. Ik ben ermee opgehouden
    je te verliezen. Ik ben je kwijt.

    Misschien is dat geluk: een geluk bij een ongeluk.
    Misschien is geluk: Nog een geluk dat.
    Dat ik aan jou kan terugdenken, bv.,
    in plaats van aan een ander.

  8. Of misschien om het allemaal samen te vatten, ook met Herman De Coninck:

    Poëzie

    Zoals je tegen een ziek dochtertje zegt:
    mijn miniatuurmensje, mijn zelfgemaakt
    verdrietje, en het helpt niet;
    zoals je een hand op haar hete voorhoofdje
    legt, zo dun als sneeuw gaat liggen,
    en het helpt niet:
    zo helpt poëzie.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s